Saçlar Ne Sıklıkla Yıkanmalı?

Herkese merhabalar.

Ben Doktor Ezgi Özkur, dermatoloji uzmanıyım.

Bugünün konusu şampuanlar.

Şampuan nasıl seçmeliyiz? Hangi saç tipine göre, ne kadar sık yıkamalıyız? Sık şampuanlamak zararlı mı? Piyasada hangi ürünler var? Kepek problemi nasıl çözülür?

Gibi gibi sorularınıza cevap vermeye çalışacağım.

Evet, şimdi başlayalım.

Saçlar Ne Kadar Sıklıkla Yıkanmalı?

Saçlar ne kadar sıklıkla yıkanmalı? Fazla yıkanırsa zararı var mı?

En çok sorulan soru bana.

Şimdi, yağlı saç derisi…

Saç derisine göre değişiyor sıklığı.

Yağlı saç derisi ve sık yağlanan saç derisi günlük yıkanabilir.

Şimdi buradaki sorun saçların uçlarıyla ilgili.

Günlük yıkanan saç uçları, tabii ki saçımızdaki doğal yağlar var, saçlarımızı koruyan.

Bunlar kuruduğu için daha yıpranmaya açık olacaktır.

Bu nedenle günlük yıkanan saçlarda saç uçlarına değil, saç derisine odaklanılmalı.

Yani saç derisi şampuanlanmalı.

Hani uçlarıyla birlikte böyle köpürterek değil, sadece saç derisinin köpürtülmesine, yıkanmasına, masaj yapılmasına özen gösterilmeli.

Ve saç uçları için günlük yıkanan saçlarda özellikle mutlaka saç kremi öneririm ki korumak amaçlı.

Bunun dışında saçın günlük yıkanmasının herhangi bir sakıncası yok.

Tabii ki günlük yıkanabilir.

Günlük yıkanma saçtaki dökülmeyi hızlandırmaz.

Hatta tam tersi, seboreik dermatit, kepekli saçlar gibi saçlarda günlük yıkanma yağı elimine edeceği için saç diplerindeki bu oluşumları, kepeklenmeyi, kabuklanmayı azaltacaktır.

Bu nedenle saçlar günlük yıkanabilir.

Ama kuru saçlar, kuru saç derisi diyeyim…

Hani burada bahsettiğimiz günlük yıkama saç derisine göre.

Kuru saç derisinin günlük yıkanmasına gerek yok.

İki günde bir, üç günde bir yıkanabilir.

Silikonlu ve Sülfatlı Şampuanlar Zararlı mı?

Şampuanın içinde silikonsuz, SLS’siz ürün bakalım mı?

İkinci soru bu.

Şimdi de duyuyorum işte, sülfatsız, silikonsuz şampuan alınmalı gibi.

Bunlara bakalım mı?

Bunlar saçı döküyor mu?

Birincisi, silikonların da sülfatların da ne kanser yaptığına dair ne de saçı döktüğüne dair elimizde hiçbir veri yok arkadaşlar.

Böyle bir şey doğru değil.

Silikonlar da sülfatlar da saçı dökmez.

Sağlığımıza zarar vermez.

Şampuanın içindeki formüllerde düşük yüzdelerin herhangi bir sağlığa kanıtlanmış zararı yoktur.

Ve zaten kanser yaptığına dair de bir veri yoktur.

Bunları merak etmeyin, endişe etmeyin, rahat olun.

Silikonlar Ne İşe Yarıyor?

Peki silikonlardaki konu ne?

Silikonlar ne işe yarıyor?

Şampuanların içindeki silikon, saçı yumuşatmaya, şampuanı işte duruladıktan sonra elektriklenmeyi azaltmaya yarıyor aslında.

Ve birçok şampuanda da bu nedenle kullanılıyor.

Kremlerde de daha önce bahsetmiştim.

Dimetikon denilen bir silikon kullanılıyor.

Bu da çünkü hem deriyi yumuşatıyor hem kremin içindeki aktif etkenlerin cilde iletilmesini hızlandırıyor.

O yüzden akne kremlerinde bile birçoğunda dimetikon kullanılır ki salisilik asit gibi maddeler deriye iyi penetre olabilsin, hem de deri yumuşak kalsın diye.

Silikon tabii ki sentetik bir maddedir.

Ama sürülmesinin veya işte şampuan içinde bulunmasının sağlığa herhangi bir zararı yoktur.

Tam tersi, yumuşatmak için güvenle yıllardır kullanılmaktadır.

Endişe etmeyin.

Suda Çözünen ve Çözünmeyen Silikonlar

Şimdi şampuanların içinde zaten çoğunlukla suda çözünen silikonlar kullanılır.

Bu ne demek?

Şampuanla yıkarsınız, saçı kaplar silikon ve suyla birlikte o yıkanır ve durulanır.

Ve nemlilik hissi ve o anti-frizz dediğimiz kabarma, saçın kabarma durumu azaltılmış olur.

Bunlar PEG diye başlayan, şampuanınızın arkasına baktığınızda hemen hemen hepsinde göreceksiniz, büyük harflerle PEG olarak yazan suda çözünen silikonlardır.

Bir de suda çözünmeyen silikonlar var.

Non-soluble diye geçiyor bunlar.

Dimetikon, trimetikon gibi silikonlar.

Bunlar buharlaşarak saçtan uzaklaşıyorlar.

Bunların zaman içinde saç uçlarındaki kırılganlığı artırdığı söyleniyor.

O yüzden hani belki aramak isterseniz, bu da çözülmeyen silikonların olmadığı bir şampuan aranabilir.

Bu da neden?

Çünkü sürekli, sürekli, sürekli, sürekli o silikonların buharlaşmayan kısımlarının birikmesi saçta kırılganlık, uçlarında çatallanma ve sertleşme yapabildiği söyleniyor.

Evet, silikon olayı bundan ibaret aslında.

SLS ve Sülfatsız Şampuanlar

Peki SLS ne?

SLS bir sülfat.

Yani bir deterjan aslında, kiri arıtmak için kullandığımız bir şey.

Ve çok düşük oranlarda şampuanlarda bulunuyor.

Bulunmasında bir sakınca var mı?

Normal kişiler için yok aslında.

Bu sülfat, köpüğünü yapan şampuanın.

Yani şampuanınız ne kadar köpürüyorsa o kadar sülfatlı da demek aslında.

Hatta sülfatsız şampuanlar biliyorsunuz, köpürmezler.

Hatta “Temizliyor mu, temizlemiyor mu emin değilim.” gibi oluyor insan yıkarken sülfatsız şampuanlarla.

Evet, sülfatlar göze çok dokundurulmamalıdır deniyor.

Ama zaten gözlerimizi şampuanla yıkamıyoruz.

Gözümüzü yıkamamız gerektiğinde, hani özellikle göz hastalıklarında, blefarit gibi, göz doktorları da biz de genelde bebek şampuanları veriyoruz ki onlar da sülfatsız.

Sülfatsız Şampuan Kimler İçin Tercih Edilebilir?

Onun dışında Amerikan Akademi of Dermatology’nin sülfatsız şampuan önerdiği grup şudur arkadaşlar:

Rozase, roza hastalığı olanlar, atopik egzama, yani hassasiyete bağlı olan egzama, kontakt dermatit gibi o an aktif saçta bir egzama…

Yani seboreik değil de, seboreik bu yağlı kepekli egzama.

Mesela saç boyalarından oluşan bir egzama, bir inflamasyon, bir kızarıklık durumu.

O dönemlerde sülfatsız şampuanlar tercih edilebilir diyor.

Aklınızda olsun.

Çünkü sülfatların tahriş edici riskleri olabiliyor bu dönemler için.

Ve çok yüksek sülfat içeren şampuanlar tabii ki kuruluğu da artırıyor saç derisinin.

Ve bunu atopik egzamada, kontakt egzamada istemediğimiz bir durum.

Tüm Saç Tiplerine Uygun Sülfatsız Şampuan

Sülfatsız ve saç tipi, her saç tipine uygun neler var piyasada derseniz…

Bioderma’nın Nodé Fluide Non-Detergent şampuanı var.

Bu sülfat içermiyor.

Tüm saç tiplerine uygun.

Günlük kullanıma da uygun bir şampuan.

Öyle genel olarak şampuan örneği göstermek için bunu seçtim.

Kepek ve Seboreik Dermatitte Şampuan Seçimi

Evet, seboreik dermatit konusu var değil mi?

Saçlardaki kabuklanma, kepeklenme…

Aslında bu, seboreik dermatitin saçta görülen formu.

Yani yağlı egzama.

Yağlı egzama özellikle mevsimsel geçişlerde sıklaşıyor.

İşte saç yıkanmadığında sıklaşıyor.

Uykusuzluk dönemlerinde artabiliyor.

Dönem dönem stresle artabiliyor.

Bu dönemlerde kullanılabilecek şampuanlar var.

Ve normalde koruyucu olarak da çok sık seboreik dermatit, yağlı egzama atakları olan, çok sürekli kepeklenen kişiler için şampuanlar var tabii ki.

Bu dönemlerde şiddetliyse ve çok sık tekrarlıyorsa dermatoloğa gitmenizi öneririm.

Reçeteli ilaçları da var.

Ama bunun haricinde neler var?

Mesela Bioderma’nın Nodé şampuanının anti-dandruff olanı, yani dandruff kepek demek oluyor burada.

Intense şampuan diye.

Bunda ne var?

Salisilik asit var.

Salisilik asit kabukları kaldırıyor.

Aynı zamanda anti-inflamatuar.

Yani o saç derisinin kızarıklığının sakinleşmesini, kepek oluşumunun engellenmesini sağlıyor ya da çalışıyor.

Uzun dönemde yine çinko var.

Yağlanmayı azaltıyor.

Piroctone olamine var.

Piroctone olamine aynı zamanda antifungal.

Bu yağlı egzamayı, elimizde yaşayan Malassezia adında normalde bize zarar vermeyen ve yaşayan bir mantarın da artırdığı düşünülüyor.

O mantara karşı da piroctone olamine antifungal, yani mantarı azaltıcı etki gösteriyor.

Yine Zantalene ve ihtiyol var.

Antiseptik ve kaşıntı giderici etkenler bunlar da.

Kepek Şampuanları Nasıl Kullanılmalı?

Nasıl öneriliyor bu şampuanın kullanılması?

İlk o kepek atağı döneminde, şiddetli dönemde haftada üç kez.

Ve köpürttükten sonra saç diplerine uygulanıyor arkadaşlar.

Bunlarda mutlaka üç-beş dakika bekleyip, oradaki şampuanın içindeki etkenlerin deriye geçişi, deriden emilebilmesi için biraz bekleme süresi öneriliyor.

Özellikle yağlı egzama şampuanlarında.

Sonra atak dönemi geçtikten sonra idamede haftada bir, haftada iki yapılabilir.

Üzerine tekrar kendi şampuanınızı yapmanıza gerek yok arkadaşlar.

Bunlar da normal şampuanlar gibi temizlerler.

Ayrıca her gün yıkanıyorsanız haftada bir gün bu, diğer günler kendi şampuanınız gibi de kullanabilirsiniz idamede.

İdame ne demek?

İyileştikten sonra tekrar çıkmasın diye devam eden tedavi demek.

Dercos Anti-Dandruff Şampuan

Evet, başka ne var kepek şampuanlarından?

Yine Dercos’un var, Anti-Dandruff şampuanı.

Dercos’un da salisilik asit içeriyor.

Ek olarak selenyum içeriyor Dercos’unki.

Selenyum da yine seboreik dermatitte kullanılan bir etken madde.

İnflamasyonu azaltıyor.

Kızarıklığı azaltıyor.

Kepeklenmeyi azaltıyor.

Dercos’un şampuanının üç tipi var.

Burada gördüğünüz dry hair, hani egzamalı ama kuru saçlar için ayırmış Dercos.

İşte yağlı saçlar için, normal yağlı saçlar için ayırmış.

Ve hassas, kaşıntılı saç derisi için de ayırmış.

Üç tane formu var bu şampuanın.

Üçü de saç tipine göre tercih edilebilir.

Saç Dökülmesi İçin Hangi Şampuan Kullanılmalı?

Evet, peki şimdi gelelim yüzyılın sorusuna:

Hangi şampuanı kullanmalıyım, saç dökülmem azalsın?

Şimdi birincisi, şampuanların normalde saç dökülmesini engellemesini, saç dökülmesini tamamen tedavi etmesini beklemiyoruz.

Veya her saç dökülmesine iyi gelen tek bir şampuan mümkün değil.

Hani bu, öncelikle dermatoloji muayenesi olmalısınız.

Saç dökülme tipine göre çünkü tedavi planlamakta…

Androjenik alopesinin tedavisi farklı, dönemsel saç dökülmesinin, çekme saç kaybının, saçkıranın arkadaşlar, hepsinin tanısı işte özel cihazlarla, muayeneyle konuluyor.

Ve hepsinin tedavisi farklı.

O yüzden eczaneden veya işte internetten aldığınız bir şampuanla saç dökülmesini durdurmasını beklemeniz yerine muayene olmanızı öneririm.

Özellikle altı haftadan uzun süren kronik saç dökülmelerinde mutlaka dermatoloğunuza gitmenizi öneririm.

Kafeinli Şampuanlar Saç Dökülmesini Engeller mi?

Hocam, kafein saç dökülmesi…

Kafeinli şampuanlar engeller mi, değil mi?

Bunların en bilindiği, en eskisi Alpecin şampuan.

Kafeinli şampuan olarak piyasaya çıktı.

Çok uzun yıllardır var.

Alpecin’le ilgili burada görüyorsunuz.

Alpecin, uzun dönemli saç kaybını engelliyor diye çıktı.

Ve Amerika FDA, “Bunu kullanamazsın.” dedi.

Uzun dönemli saç kaybını engellediğine dair çünkü güçlü bir bilimsel veri olmadığı için bu ibareyi kullanamazsın diye Alpecin reklamlarındaki bu ibareyi kaldırdı.

Yani kafeinle ilgili pozitif veriler olsa da uzun dönem saç kaybını azalttığına dair de bir verimiz yok.

Ama şu verimiz var:

Androgenetik, yani ırsi erkek tipi saç dökülmesinde saç folikülündeki erkeklik hormonu düzenini azalttığı saptanmış.

Ve yine saç uzamasını hızlandırdığına dair bazı araştırmalar var.

Bu nedenle yine kafeinli şampuanlar tercih edilebilir, denenebilir.

Sonuçları takip edilebilir.

Size uygun mu diye bakılabilir.

Diğer Kafeinli Şampuanlar, Parfüm ve Çocuk Şampuanları

Evet, ne var piyasadaki Alpecin dışında kafeinli şampuanlar?

Cosmed’in Anti-Hair Loss şampuanı var.

Bunun içinde de kafein var.

Ek olarak hibiskus var.

Hibiskusla ilgili de bir fare deneyi var.

Farelerde saç uzamasını hızlandırdığına dair.

Ama fareler insan değil.

Yine ginkgo biloba var.

Ve birtakım yağlar var.

Saçları besleyen birtakım yağlar var.

Bu şampuan da kafein içeriyor.

Kafeinli şampuanları kullandığınızda yine bir-iki dakika saç derisinde bekletin arkadaşlar.

Çünkü kafeinin saç derisinden emilmesi için bir-iki dakika bekleme süresi gerekiyor.

Şampuanda Parfüm Olmalı mı?

Şampuanda parfüm olmalı mı?

Parfümün bir zararı var mı?

Eğer parfüme karşı bir hassasiyetiniz yoksa şampuanlarda parfüm kullanılmasının bir sakıncası yok.

Çocuk Şampuanları

Çocuk şampuanları nasıl olmalı?

Bebek ve çocuk şampuanları genelde sülfatsız oluyor.

Çünkü çocukların gözlerine şampuan kaçma ihtimali daha yüksek.

Bu nedenle çocuk şampuanlarında SLS kullanılmıyor.

Evet, bugün şampuanlardan bahsettik.

Umarım faydalı olmuştur.

Kanalıma abone olmayı unutmayın.

Hoşça kalın.