Bugünkü konumuz, üç adımda akne, yani sivilcelerden nasıl kurtuluruz, nasıl tedavi oluruz?
Şimdi gerçekten sivilce, yani akne toplumumuzda sık görülen bir konu. Hatta adolesan çağ dediğimiz ergenlik döneminde yüzde 80’lere varan, yani 10 çocuktan 8’inde olan bir problem.
Peki ne yapmalıyız? Üç adım neler?
Şimdi öncelikle birinci adım: Tedavimize sadık kalmak.
Zor olduğunu biliyorum.
Peki o zaman biraz daha derine dalalım. Ne kullanacağız? Hangi durum tedavi edilmeli?
Bütün Akneler Tedavi Edilmeli
Öncelikle şu çok önemli: Bütün akneler tedavi edilmeli. Tüm tipleri.
Siyah nokta, kör akne, irinli akne, deri altındaki kistik akne… Hepsi mutlaka tedavi edilmeli.
Neden?
Çünkü ileride iz kalmasın diye veya ilerlemesin diye, sayıları artmasın diye.
Peki ne yapıyoruz biz tedavide?
Bu tamamen kişinin aknesine özel.
Mesela siyah noktalı aknelerde daha çok retinoidler, azelaik asit kullanabiliyoruz.
Aktif aknelerde benzoil peroksitli kremler, topikal antibiyotikler ve antibiyotikli haplar kullanabiliyoruz.
Çok ciddi, daha yoğun ve iz bırakabilecek gibi aknelerde izotretinoinli haplar, yani reçeteli haplar kullanabiliyoruz.
Yani bu tamamen sizin aknenizle, beklentinizle, cilt tipinizle ilgili.
Ve beraberinde bazen LED ışıklar kullandığımız, bazı lazer tipleriyle daha hızlı sönümlendirme yapmaya çalıştığımız, eklediğimiz üzerine, tedavi ettiğimiz veya işte bu iyi gelmeyip çıkardığımız…
Yani bu bir süreç.
Hiçbir Aknenin Tedavisi Bir Günde Olmaz
Hiçbir aknenin tedavisi bir günde olmaz arkadaşlar.
Yani ne yapıyoruz?
Birinci basamakta aslında biz dermatoloğa gidiyoruz. Dermatoloğa gidiyoruz ve bir akne tedavisi planlıyoruz.
Peki, “Hocam ben sürdüm, iki gün iyileşmedi.”
Hayır.
Bir tedavinin fayda edip etmeyeceğini anlamanız için en az sekiz hafta kullanmanız lazım.
Retinoidli ilaçlar için bu süre 12 haftaya kadar çıkabilir, faydasını görmeniz için.
Bundan daha önce keserseniz ilacı zaten hiçbir zaman fayda edip etmeyeceğini bilemezsiniz.
Yani burada sabır çok önemli.
Sabır ve tedaviye uyum.
İnanın ben de dahil birçok dermatolog sizinle dünyanın sonuna kadar gidecektir akne konusunda.
Ne demek bu?
Çünkü bir sürü tedavisi var ve bir sürü çeşit kombinasyon var.
Mutlaka ve mutlaka sizin aknelerinizi yüzde 100 iyileştirmese bile yüzde 80-90 başarılara kadar iyileştirecek ortak bir tedavi bulunacaktır.
Burada önemli olan hem çabalamayı bırakmamak hem kremleri veya hapları doktorunuzun verdiği şekilde düzenli kullanmak ve sabretmek.
Ve tedaviye uymak çok önemli.
Yan Etki Olursa Ne Yapılmalı?
Tabii ki burada şunu kastetmiyorum:
Mesela işte haptan dolayı oluşan bir mide bulantısı var veya işte kremden dolayı oluşan bir aşırı kızarıklık, kaşınma var. Doktorunuzun size söylemediği bir yan etki.
Tabii ki bunlar yan etkilere girer. Nadir de olsa olabilir.
O zaman tabii ki hemen kesin ve tekrar dermatoloğunuza başvurun.
İkinci Aşama: Kendinize Uygun Bir Cilt Bakım Rutini Oluşturmak
Peki, ikinci aşama ne?
İkinci aşama, kendinize uygun bir cilt bakım rutini oluşturmak.
Peki bunu nasıl oluşturacağım?
Bunu daha önce Instagram kanalımda da anlatmıştım.
Üç basamaklı bir rutin oluşturacağız.
Bu ne demek?
Bir: Temizle.
Sabah akşam temizleyici kullanacağız. Ama daha fazla da temizlemeyeceğiz.
Çünkü sabah akşam dışında çok temizlersek, “Daha iyi, akneleri kurutur.” diye bir şey yok.
Tam tersi, cilt bariyerini bozuyoruz.
Ve cilt bariyerini bozduğumuz için cildimiz tahrişe daha açık oluyor. Tahriş olan yerlerde akne çıkma ihtimali artıyor.
Maskeye bağlı aknesi alevlenenler bilirler zaten bu konuyu. Çünkü maskenin sürttüğü noktalarda akne çıkışları olur.
Aynı bu şekilde.
Cildi Çok Kurutan Sabunları Sevmiyoruz
Ve kuruluk hissini…
Bu tamamen kurutan sabunları sevmiyoruz. Özellikle kostik içerikli olanları.
Neden sevmiyoruz?
Onlar da aynı şekilde cildimizin üzerinde sebum denilen ve cildimizi dış etkenlerden koruyan ince bir yağ tabakası bulunmaktadır.
Bunun fazla üretilmesi aknelenmeyi artırır, evet.
Ama hiç olmaması da cildimizi dış bariyerlere karşı hassas hâle getirir.
Bu da ne yapacaktır?
Tabii ki akne oluşumunu artıracaktır.
O yüzden kupkuru yapan sabunları değil, temizleyici jelleri öneriyoruz.
Akneli Ciltlerde Temizleyici Jeller
Temizleyici jellerin içinde bulunan etken maddeler, mesela salisilik asitli bir temizleyici jel veya benzeri asitlerle, işte bu dermokozmetik markaların ürettiği temizleyici jeller, gözeneklere de girerek oradaki tıkaçların atılmasını da sağlıyor.
Yani ikisine de etki etmiş oluyor aslında.
Yani aknenin oluşmasını da azaltmış oluyor.
Ve bunu da 20 saniye yıkama yeterli deniyor.
Makyajla Uyumuyoruz
Kesinlikle makyajla uyumuyoruz.
Çünkü makyaj gerçekten akneyi artıran bir şey.
Eğer makyajla uyursak…
Makyaj yapabilir miyiz?
Tabii ki yapabilir akneli kişiler de makyaj.
Ama non-comedogenic, yani komedonları tıkamayan, gözenek yapmayan ürünlerle.
Eğer dikkat ederseniz bazı makyaj malzemelerinin arkasında özellikle yazar, “non-comedogenic” diye.
Bu ibareyi arayın.
Bu ibare denetime tabidir. O yüzden herhangi biri bu ibareyi yazamaz.
O makyaj malzemesi bir prosesten, bir işlemden geçmeden bu ibareyi alamaz.
Veya “oil free” yazabilir. Yağsız, yağlandırmaz.
Bu ibarelere de bakabilir.
Yani akneliler makyaj yapabilir arkadaşlar.
Temizle, Tedavi Et, Koru
Tamam, o zaman ne yaptık?
Sabah akşam cildimize uygun bir jel temizleyiciyle temizledik.
Günlük rutinimizi oluştururken ondan sonra doktorumuzun verdiği kremi sürdük.
Cilt rutini oluştururken bu neyse artık; retinoid, azelaik asit, benzoil peroksit, topikal antibiyotik sürdük.
Üzerine ne yapacağız?
Mutlaka koru basamağı.
Temizle, tedavi et, koru.
Peki koru basamağı neyden oluşuyor?
Koru basamağı nemlendirmekten ve güneşten korunmaktan geliyor.
Yani nemlendirici ve güneş koruyucu kullanmak.
Akşamları nemlendirme, sabahları güneşten korunma.
Yağlı ve Akneli Ciltler Nemlendirici Kullanmalı mı?
Peki, “Hocam, zaten cildim yağlı. Nemlendirici sürersem daha da kötü olmaz mı? Aknelerim artmaz mı?”
Aslında bununla ilgili yapılan çalışmalar var.
5.000 hastaya nemlendirici sürülmüş, 5.000’ine sürülmemiş ve nemlendirici sürülen akne hastalarında aknelerin kızarıklığının daha hızlı iyileştiği ve ağrılarının daha hızlı gerilediği görülmüş.
Yani aslında nemlendirmek sizin cilt bariyerinizi sağlamlaştırıyor.
Belki o hafta değil ama uzun döneme baktığımızda, üçüncü ayın sonunda sizin sivilcelerinizin çıkma ihtimalini azaltıyor ve iyileşmesini hızlandırıyor aslında.
Ama nasıl seçeceğimiz çok önemli burada.
Nemlendirici Nasıl Seçilmeli?
Nemlendirici mutlaka yine non-comedogenic, yağlandırmayan…
Ve ben akneli ciltlere jel nemlendirici öneririm.
Yani böyle jel kıvamında, ağırlık yapmayan, gözenekleri tıkamayan nemlendiriciler var. Yine dermokozmetik markaların.
Bunları öneririm.
Dermokozmetik markaları neden öneriyorum?
Bu eczanede satılan dermokozmetik markalar çünkü onaylı oluyor.
İçindeki ibareler, üzerine konulan ibareler Sağlık Bakanlığı’ndan geçiyor ve özel testlere tabi tutuluyorlar.
Ve bu markalar, işte bu bildiğimiz markalar, AR-GE’leri var. Özellikle bu cilt hastalıklarıyla ilgili bilimsel açıdan da o yüzden destekli markalar.
O yüzden bir jel nemlendirici öneriyorum.
Akneli Ciltlerde Güneş Kremi Kullanılmalı mı?
“Gündüz güneş kremi sürelim mi hocam? En azından onu sürmeyelim ya, çok akne yapıyor.”
Hayır, mutlaka sürmemiz gerekiyor arkadaşlar.
Çünkü neden?
En önemlisi akne lekelerinin iz bırakmaması için.
Zaten güneşte…
Çünkü güneş, deniz suyu…
Bazı hastalar söylüyor: “Çok iyi geliyor hocam aknelerime.”
Evet, kurutuyor olabilir bir miktar.
Ama uzun dönemde, dediğim gibi, her zaman bu kuruluk, tahriş, güneş ışığına maruziyet tam tersi akne oluşumunu, akne lekelerini artırabilir.
O yüzden güneş koruyucu öneriyoruz.
Güneş koruyucuda da aynı şey geçerli: non-comedogenic ürünler.
Zaten dermokozmetik markaların hepsi artık akneli ciltler için özel, daha kuru, yağlı olmayan, non-comedogenic ürünler çıkarmakta.
Bunların herhangi bir tanesini tercih edebilirsiniz.
Cilt Bakım Ürünü Seçimi Kişiye Göre Değişebilir
Yine bu nemlendirici ve dermokozmetik markaların diğer güneş kremi seçimi için Dr. Ezgi Özkur Instagram adresinde de daha önce sizden gelenleri, benim de tabii ki uygun gördüklerimi öne çıkanlarımda paylaşmıştım.
Oradan bakabilirsiniz.
Size uygun bir ürün.
Tabii ki bu dermokozmetik seçiminde de şöyle bir şey oluyor arkadaşlar:
Benim önerdiğim, “Şunu alın, kullanın.” dediğim tek bir marka olamıyor.
Neden?
Çünkü size iyi gelen başkasına iyi gelmeyebiliyor.
Dokusunu, kokusunu biri sevmiyor, biri seviyor.
Biri diyor ki, “Çok iyi geldi.”
Biri diyor ki, “Bende akne yaptı.”
Bu bir yolculuk.
Günlük bakım rutini oluşturmak bir süreç.
Eminim en iyi geleni bulacaksınız kendinize.
Ama örnek markalar Instagram adresimde var, bakabilirsiniz.
Eksfoliyasyon
Günlük rutine bir ek yapmak istiyorum.
Eksfoliyasyon çok soruluyor. Gerçekten eksfoliyasyon önemli.
Eksfoliyasyon demek, ölü atık üst tabakanın atılması demek.
Ve böylece hem yeni hücrelerin oluşması artıyor hem de tıkaçlar da gözeneklerden atıldığı için akne oluşumu azalıyor.
Akneli Ciltler İçin Salisilik Asit
Akneli ciltler için en iyi eksfoliyasyon ajanı salisilik asittir.
Ama salisilik asit, mesela retinoid kullanıyorsanız, üst üste sürülmesi tahrişi artırabilir.
O yüzden eğer tedavi et basamağınızda bir kreminiz varsa öncelikle zaten dermatoloğunuza sorun:
“Salisilik asit kullanabilir miyim? Ne zaman kullanabilirim?” diye.
Benim önerim genelde şöyle oluyor:
Eğer retinollü bir hap kullanıyorsanız gerek yok diyorum. Çünkü o zaten çok hızlı, bir yandan da eksfoliyasyon da yapıyor gibi, keratinizasyonu düzenliyor.
Ama kullanmıyorsanız, sadece sivilce kremleriyle tedavi oluyorsanız, o zaman gündüz salisilik asitli bir serum öneriyorum.
Gece retinol kullanıyorsanız…
Eğer başka bir şey kullanıyorsanız gece, mesela benzoil peroksitli, o ikisi birlikte yine tahrişi artırabilir.
O yüzden birini gece, birini gündüz kullanmak mantıklı.
Salisilik Asit Güneşe Karşı Hassasiyet Yaratır mı?
Salisilik asit güneşe karşı hassasiyet yaratmaz.
Ama yine de mutlaka üzerine güneş kremi öneriyoruz.
Ya da salisilik asitli yıkama jeli kullanıyorsanız ve yeterli eksfoliyasyon yapıyorsa gerek olmayabilir salisilik asitli serumlara.
Onu da söyleyeyim.
O zaman günlük rutinimizi oluşturmayı anladık sanırım.
Temizledik, tedavi ettik, koruduk.
Koruma zamanı da nemlendirici ve gündüzleri güneş koruyucu.
Eksfoliyasyon rejimi istiyorsak ekledik.
Salisilik asitli bir haftada bir iki de deneyebilirsiniz.
Ama salisilik asit normalde günlük kullanılabilir. Gündüz sürüp üstüne güneş koruyucu sürebilirsiniz.
Bunu da ekledik.
Son Aşama: Safsatalara ve Mitlere İnanmamak
Ve aknelerden kurtulacağımız son aşamada, safsatalara inanmamak, mitlere inanmamak.
Ne demek bu?
Şimdi biz zaten günlük rutinimizi yapıyoruz, doktor kontrolünde tedavimizi oluyoruz.
Şuna inanmayacağız:
“Yavrum, ergenlik aknesi geçer.”
Hayır, geçmez. Tam tersi, iz bırakır ve artabilir.
Ve ortalama bir akne 8-10 yıl sürebiliyor.
O yüzden buna inanmıyoruz.
Sivilceye Sirke veya Limon Sürülür mü?
İki:
“Sirke sür, limon sür.”
Çok kötü. Tamamen cilt bariyerini bozan…
Hele limon güneşte de leke de bırakır üstüne üstlük.
Kesinlikle önermiyorum.
“Ama hocam, çok iyi kurutuyor.”
Kurutuyor olabilir. O gün kurutuyor olabilir.
Ama dediğim gibi bu bir süreç tedavisi.
Bizim istediğimiz o gün hemen asitle basıp da söndürmek değil.
Bizim istediğimiz bir daha çıkmasın ve pürüzsüz bir cildimiz olsun istiyoruz.
O yüzden o gün, günlük tedaviler değil bizim istediğimiz.
Hidrokolloid Akne Bantları
Ama günlük tedavi…
Ertesi gün önemli bir olayınız varsa hidrokolloidli akne bantlarını öneririm.
Bu, bilindik kozmetik dükkânlarında satılıyor artık.
Küçük bir şekilde kesip üstüne yapıştırıyorsunuz. Bütün gece orada duruyor.
Sabah daha sönmüş bulabilirsiniz.
Ve o gün benzoil peroksitli bir krem de, mesela Triakne %10 gibi piyasada var, sürebilirsiniz.
Daha hızlı sönmesine sebep olur.
Ama bu yine uzun dönem bir akne tedavisi değil.
Çünkü ne olacak?
Bu sadece dönemlik onu söndürmeyi sağlayacak ve bir hafta sonra yeni akne çıkışını engellemeyecek.
O yüzden söndürmek için lütfen evdeki malzemelerden değil, bu hidrokolloidli akne bantları kullanılabilir.
Ve biz tedavimize sadık kalıyoruz, safsatalardan uzak duruyoruz.
Jelatin Maskeleri ve Siyah Nokta Bantları
Başka neler var?
Jelatin maskesi, işte siyah nokta bantları…
Arkadaşlar, siyah noktaları temizlemek tamam, iyi hoş da siz de tedavi olmadıktan sonra hiçbir faydası olmaz ki.
Bir ay sonra biz ikinci keratin döngüsünde, 28 günde bir cilt kendini yeniliyor, tekrar da olacaktır.
O yüzden bizim amacımız, her zaman söylüyorum, o gün değil.
Cilt bariyerini böyle çat diye tahriş ederek o günü kurtarmak değil amacımız.
Bizim amacımız uzun dönemde siyah noktalardan kurtulmak.
O yüzden ne yapıyoruz?
Bunları da yapmıyoruz.
Aynı şey bu vakumlu siyah nokta aletleri için de geçerli.
Kesinlikle onları da önermiyorum.
Çünkü onlar da gereksiz tahriş ve dediğim gibi uzun dönemde hiçbir etkisi olmayacaktır, cilt bariyerini bozmaktan başka.
Üç Basamağı Tekrar Hatırlayalım
Peki, o zaman sanırım üç basamağı anladık.
Bir: Sabırla tedavine uy.
İki: Günlük, sana uygun bir cilt bakım rutini oluştur.
Üç: Mitlere, safsatalara inanma.
Bunlar dışında da yüzüne hiçbir şey kullanma.
Temizleme Aletleri Kullanılabilir mi?
Temizleme aletleri çok soruluyor bana.
Bu silikonlu temizleme aletleri kullanılabilir. Silikonlu olanlar, yumuşak bir şekilde.
Ama şart mı?
Değil.
Parmaklarınız yeterli temizleme görevi görecektir.
Gün içinde terledi…
Terleyenler soruyor: “Yıkayacağız, hani terliyoruz?”
Suyla yıkayabilirsiniz arkadaşlar.
Temizleyici günde iki defa kullanmak yeterlidir.
Maske ve Sürtünme Akneyi Artırabilir mi?
Maskenin tahrişinden korunmak için yumuşak bir maske, çok sürtmeyen maske kullanın.
Zaten cilt bakım rutininizi yaptığınızda o cildinizi nemlendiriciniz ve güneş koruyucunuz koruyacaktır maskenin yarattığı tahrişten.
Ama siz de daha yüzünüze havalandıran, sürtmeden oturan, pamuk içi daha pamuksu dokusu olan veya içi pamuklu bir maske tercih edin.
Yine aynı şekilde dar saç bantları buralardaki akneyi artırabilir.
Yani sürtünme ve tahriş artıracaktır.
Kese ve Lif Kullanılmalı mı?
Keselemek, liflemek kesinlikle önermiyoruz.
Her türlü tahriş mikro çizikler oluşturacaktır.
Ve bu mikro çizikler uzun dönemde aknelerinizi alevlendirecektir.
Aktif Sivilcelerde Dermaroller Kullanılır mı?
Aynı zamanda kesinlikle dermaroller önermiyoruz.
Zaten aktif sivilcelerinizi artırır, skarlama oranını artırır, daha derine enfekte edebilir.
Yani mikrop kaptırabilirsiniz.
Çok çok tehlikelidir. Kesinlikle önermem.
Lütfen TikTok’ta, Instagram’da gördüğünüz şeyleri yüzünüze denemeyin.
Çay Ağacı Yağı Sivilcelere İyi Gelir mi?
Çay ağacı yağının direkt sürülmesini önermem.
Gerçekten çay ağacının akneyi azaltmakta belli bir miktar etkisi vardır.
Ama tek başına bir akne tedavisi değildir.
Destek tedavisi için çay ağacı özü içeren nemlendiriciler var. Kullanabilirsiniz, çay ağacı yağını sevenler.
Ama kesinlikle çay ağacı yağını sürüp üstüne bant kapatıp o şekilde yapmayın.
Kimyasal yanık oluşup tam tersi leke kalabilir.
Yani siz doktorunuza güvenin, cilt rutininizi belirleyin, safsatalardan uzak durun.
Bilimle kalın diyoruz.
Eğer videolarımızı takip etmek isterseniz Güncel Dermatoloji kanalına abone olabilirsiniz.
Bundan sonra bu ve benzeri videolar çekeceğim ve diğer dermatolog arkadaşlarım da çekecekler.
Beğene basabilirsiniz, abone olabilirsiniz.
Yorum yaparsanız ilk gün yorumlarınıza mümkün olduğunca cevap vermeye çalışacağım.
Daha kısa ve günlük hayatta işinize yarayabilecek videolar paylaştığım Dr. Ezgi Özkur Instagram adresimi de takip edebilirsiniz.
İzlediğiniz için çok teşekkür ediyorum.
Aknesiz, sivilcesiz günler diliyorum.
