Lekelerden Nasıl Kurtuluruz? Lekeler Nasıl Geçer?
Çiller, güneş lekeleri, yaşlılık lekeleri, yara izlerinin, akne izlerinin veya diğer durumların yüzde bıraktığı sonradan lekeler ve melazma…
Bir sürü leke var, bir sürü tedavi var. O zaman tedavisi nedir?
Herkese merhabalar.
Bugünün konusu lekeler.
Gerçekten çok soruluyor. Instagram’da da DM kutum genellikle lekelerle dolu oluyor.
Peki ne yapabiliriz bu lekeler için?
Lekeler hepsi aynı sebepten değil. Herkesin lekesi aynı çeşit değil. Bunu baştan söyleyeyim.
Yani komşunuza iyi gelen leke tedavisi size iyi gelmeyebilir. Çünkü lekenizin sebebi bile aynı olmayabilir.
O yüzden burası çok önemli.
Her gördüğümüz sakallıyı deden gibi, her gördüğümüz leke de aslında aynı şey değil.
Peki neler var lekeler? Onları konuşalım.
Çiller
Birincisi, herkesin bildiği, aslında benim sevdiğim bu çillerimiz.
Çiller küçüklük, çocukluk yaşından itibaren başlayan, tamamen iyi huylu olan ve güneş maruziyetiyle artan, koyulaşan lekeler.
Çiller.
Güneş Lekeleri ve Yaşlılık Lekeleri
Bunun dışında ne var?
Güneş lekeleri var.
Daha çok 40 yaşından sonra böyle yama şeklinde, kahverengi renkte, daha çok omuzlarda, yüzde gözüken lekeler var.
50 yaşından sonra el sırtlarında çıkan yaşlılık lekeleri var.
Yara ve Akne Sonrası Oluşan Lekeler
Onun dışında herhangi bir cilde aldığımız travma sonrası yara olabilir, bu akne olabilir veya bir iltihaplı bir durum olabilir.
Ona bağlı sonrasında gelen leke olabilir, oluşabilir.
Çünkü her cilt durumunda, özellikle koyu tenli kişilerde, melanosit dediğimiz, melanin dediğimiz hücreler göç edip orada bir lekelenmeye sebep olabilir.
Bizim ülkemizde daha çok buğday tenli olduğumuz için aslında lekelenmeye meyilliyiz.
Çünkü bizde melanin dediğimiz renk pigmenti daha çok.
Bu nedenle biz coğrafya olarak da lekelenmeye meyilliyiz. Çünkü güneşimiz de bol.
Güneşte de bu melanin dediğimiz, zaten hâlihazırda bizde bol olan pigment daha da ortaya çıkıyor ve lekelenme oluşuyor.
Melazma Nedir?
Peki izler dedik, akne izleri dedik, lekeye saydık, yara izleri dedik.
Bir de melazma var.
Melazma neydi?
Bu gebelik maskesi dediğimiz; bıyıklarda, yanaklarda, alında görülen, gebelikte hormonlarla, östrojen dediğimiz hormonla veya doğum kontrol haplarıyla alevlenebilen bir lekelenme tipidir.
Peki şimdi lekeleri kabaca anladık, neler var dedik.
Çiller, güneş lekeleri, yaşlılık lekeleri, yara izlerinin, akne izlerinin veya diğer durumların yüzde bıraktığı sonradan lekeler ve melazma, kloazma dediğimiz maske tarzında lekelerden bahsettik.
O zaman ne dedik?
Bir sürü leke var, bir sürü tedavi var.
Mutlaka öncelikle dermatoloji muayenesi şart dedik.
Komşumuza iyi gelen leke tedavisi bize iyi gelmeyebilir.
Leke Tedavisinde Doğru Tanı Neden Önemli?
Şimdi neden bu önemli?
Tanı koymak, neden dermatoloğun tanı koyması önemli?
Çünkü örneğin melazmada öncelikli amacımız krem tedavileri. Ama mesela güneş lekesinde daha lazer cihazları gibi, soyucu cihazlarla daha hızlı bir sonuç elde edebiliyoruz.
O yüzden burada dermatoloğa başvurmak çok önemli arkadaşlar.
Lekenize, dermatoloji görmeden gidip sağda solda herhangi bir işlem yaptırmayın.
Daha da lekenin ilerlemesine sebep olabilirsiniz.
Çünkü özellikle bizim gibi buğday tenli, melanini yüksek, koyu tenli kişilerde yaptırdığınız her işlem, cilde verdiğiniz her hasar, bilinçsizce tahriş, ovalama, işte “lekem çıksın”, şunu iğneli bir şeyler…
Bunlar orada bir inflamasyonu, yani orada bir hücre göçünü ve dolayısıyla melanosit ve melaninin de, renk pigmentinin de artışıyla iki üç hafta sonra sonuçlanabilir.
Yani ne yapıyoruz?
Bu tarz özellikle soyma, işte iğne gibi işlemleri dermatoloji uzmanına muayene olmadan ve onun önerisini almadan uygulamıyoruz lekelerimize ve uygulatmıyoruz.
Bu bir.
Bu videodan çıkarılması gereken birinci ders.
Leke Tedavisinde Güneşten Korunma
Evet, ikinci…
Ne yapabiliriz?
Peki biz ne yapabiliriz, ne yapabilirsiniz?
Güneşten çok iyi korunmalısınız.
Neden?
Çünkü dediğim gibi güneş melanini artırıyor.
O yüzden düşünün ki bembeyaz bir halı. Siz ne kadar temizlerseniz temizleyin, çocuklar çamurlu ayaklarıyla basarsa yine kirlenir.
O yüzden siz ne kadar leke açıcı kullanırsanız kullanın, ne kadar dermatoloğa giderseniz gidin, güneş ultraviyole ışınlarını almaya devam ettikçe melanininiz de artacaktır.
Bu nedenle iki saatte bir yüze, iki parmak kuralına uygun, yüze ve boyna güneş koruyucu…
Ultraviyole, en az SPF 50, hem UVA hem UVB korumalı bir güneş koruyucu seçmelisiniz.
Tabii ki cilt tipinize göre.
Akneye meyilli bir cildiniz varsa “non-comedogenic” ibaresi olan güneş koruyuculardan öneririm.
Renkli Güneş Koruyucular
Tinted formlar kullanabilirsiniz.
Hatta şu an daha da iyi oldukları söyleniyor. Çünkü renkli ışığa karşı da koruyorlar gibi. Hani bu kızılötesi ışınlar ve diğer ışınlar olan ışınlardan, sadece ultraviyole değil.
Ama tabii ki onun da yine iki parmak kuralıyla…
“Ben tinted iki parmak süremiyorum hocam, çamur gibi oluyor.” diyenler var.
Onlara yine aynı SPF’le karıştırarak bir parmak normal, bir parmak tinted olarak çok öneririm.
Doğru doz kullanmak önemli.
Tabii ki sadece güneş koruyucu mu?
Hayır.
Mutlaka şapka, gölgede kalmak, geniş bir güneş gözlüğü de önemli ki lekelerimiz yükselmesin.
Bunlar çok önemli.
Şimdiye Kadar Neler Yaptık?
Evet, o zaman lekelerimizden kurtulmak için neler yaptık?
Bir: Tanı almak için dermatoloğa gittik.
İki: Bu süreç zarfında bilinçsiz bir şey yaptırmadık.
Üç: Mutlaka güneşten çok iyi korunduk ki artmasın diye. Güneş koruyucumuzu sürdük, şapkamızı taktık, dikkat ettik gölgede kalmaya.
Leke Tedavisinde Uygulanan İşlemler
Tabii ki bazı şeyleri, dediğim gibi, dermatologlar…
Kimyasal peelingler var, derin peelingler. Bunlar daha çok kış aylarında yapılıyor.
İşte lazerler var. Daha ablatif lazerler var, cildi soyan lazerler. Bunlar yine kışın tercih ediliyor.
Q-Switch gibi daha derin lekelere, daha yazın da kullanılabilecek Q-Switch, Pico lazer gibi lazerler var.
Bunların hepsi dermatoloji muayenesinin sonucunda yapılacak işlemler.
Evde Hangi Kremler Kullanılabilir?
Peki evde ne yapılabilir ya da hangi kremler kullanılabilir?
Burada tedavi olarak da verilebilir bu.
Özellikle en çok bilineni bunun hidrokinon tabii ki. Yani bildiğimiz adıyla Expigment.
Hidrokinon gerçekten iyi bir tedavi metodu.
Eczanelerde doktor reçetesiyle veriliyor.
Faydasını görebilmek için, bütün leke tedavileri için…
Böyle leke zor iyileşen bir süreç. O yüzden en az üç ay, altı ay kullanmak gerekiyor.
Ama hidrokinonda üç aydan uzun dermatolog kontrolü olmadan önermiyoruz.
Çünkü okronozis dediğimiz, ciltte gri renk değişikliği yapabilme riski var.
Retinoidler
Retinoidler yine leke tedavisinde kullanılabilen diğer bir ajanlar.
Ama retinoidler, retinoid dermatoz dediğimiz kızarıklık, hassasiyet yapabiliyorlar.
Başlarken biraz kullanılması zor.
Nasıl kullanılabilir? Nelerin içinde retinoid var?
Dr. Ezgi Özkur Instagram hesabımdan retinoid dosyası, IGTV’sine ve öne çıkanlara bakabilirsiniz.
Yine YouTube’a da retinoidlerle ilgili bir video hazırlayacağım.
Arbutin
Onun dışında neler var?
Arbutin var.
Son zamanda oldukça popüler olan arbutin, yine renk açıcı, hidrokinon benzeri bir etken madde.
Yüzde iki, yüzde üç, yüzde dört, yüzde beşe kadar konsantrasyonlarda dermokozmetiklerin içinde de bulunuyor.
Antioksidan Serumlar
Antioksidan serumlar var, renk açılmasına destek olan.
İşte C vitamini, ferulik, E vitamini olanlar var içinde.
Bunlar…
Niasinamid var yine.
Bunlar daha çok destek.
Hani tek başına bir C vitamini serum tabii ki koyu bir lekeyi açmaya çok faydası olmayacaktır.
Ama bunlar destek olarak da yine bu serumlar renk açıcı etkilere sahip.
Bunlar evde krem olarak kullanılabilecek leke tedavilerinden.
Melazma Tedavisi
Yine melazma biraz daha zor olduğu için, melazma lekesinin tedavisi daha kombine tedaviler veriyoruz.
Yani mesela hidrokinon, hafif düzeyde bir kortizon, hidrokortizon dediğimiz, ve retinoidleri aynı anda başlayabiliyoruz.
Tabii ki bunlar dermatolog kontrolünde ve reçetesinde olmalı.
Eksfoliyasyon Nedir?
Son olarak eksfoliyasyonla ilgili çok soru geliyor.
Eksfoliyasyon, cildin en üst tabakasının, ölü derinin atılması ve böylece yeni deri oluşmasına bağlı derinin daha canlanması ve leke tonunun da bir ton açılmasını sağlayabiliyor.
Bu nedenle eksfoliyasyon sevdiğimiz bir yöntem.
Ne bu?
Serumlarda olan işte glikolik asit, kojik asit, klasik asit…
Bunlar bir miktar eksfoliyasyona yardımcı ajanlar.
Bunlar olan serumlar da kullanılabilir tedaviye destek olarak.
Leke Açıcı İçerikler ve Eksfoliyasyon Birlikte Kullanılır mı?
Tabii hem leke açıcı bir içerik; hidrokinon, arbutin veya retinoidler, hem eksfoliyasyon ürünleri beraber çok fazla olabilir.
Hassasiyet geliştirebilir, kızarıklık geliştirebilir.
O yüzden bunların tek tek rutinine eklenmesi, iki hafta sonra birinin, iki hafta sonra birinin eklenmesini öneririm.
Salisilik Asit
Salisilik asit günlük kullanıma uygundur.
Yağlı ciltlere daha çok öneririm.
Gündüzleri de kullanılabilir.
Güneşe karşı hassasiyet yapmaz.
Üzerine güneş koruyucu sürebilirsiniz.
Glikolik Asit
Ama glikolik asit güneşe karşı hassasiyet oluşturur.
O yüzden güneşten iyi korunamıyorsanız yaz aylarında önermem.
Glikolik asit gibi eksfoliyasyon ajanlarını haftada bir başlayabilirsiniz.
Veya bu kırmızı peelingleri falan daha fazla önermem.
Çünkü çok fazla, bu sefer tam tersi tahrişi artırabilir.
Dediğim gibi, lekeli ciltte biz tahrişi artırmak istemiyoruz.
Tahriş demek inflamasyon demek.
İnflamasyon demek melanin göçü demek.
Rengin koyulaşması demek.
O yüzden nazik, cildimize bebek gibi nazik davranıyoruz.
Lekeli Ciltlerde Üç Basamaklı Bakım Rutini
Yine her zaman anlatıyorum, bir önceki videomda da var.
Üç basamaklı rutinimizden hiçbir zaman vazgeçmiyoruz.
Lekeli ciltler için de neydi onlar?
Temizle, tedavi et, koru.
Temizliyoruz, cildimize uygun yıkama jeli veya köpükle.
Tedavi et basamağında işte lekeli ciltler burada kendilerine uygun, sevdikleri, bu bahsettiğim etken maddelerden içeren bir serum, bir tedavi, doktorunuzun verdiği, dermatoloğunuzun verdiği bir krem kullanabilirler.
Yine koru basamağında da güneş koruyucular ve geceleri nemlendiriciler geliyor.
Cilt tipinize uygun bir nemlendirici ile de cilt bariyerinizi onarmanızı öneririm.
Cilt Bariyerinin Onarılması Neden Önemli?
Neden önemli cilt bariyerinizin onarılması da?
İleriki dönemde yine tahrişi azaltacak, inflamasyonu azaltacak ve böylece, dediğim gibi, melaninin toplanmasını azaltacak.
Yani uzun dönemde onun da faydası olacak.
Evet.
Bence lekeli ciltler için en azından genel hatlarıyla neler doğru, neler yanlış, neler yapabiliriz, neler kullanabiliriz, bunları tartışmış olduk.
Bazı etken maddelerden konuşmuş olduk.
Renk veya Şekil Değiştiren Lekelere Dikkat
Ama şu çok önemli:
Herhangi bir alanda renk değiştiren, koyulu açıklı kahverengi, giderek büyüyen bir lekeniz varsa…
Bu ben de olabilir, güneş lekesine benzer ama şekil değiştirmiş bir şey de olabilir.
Bunu beklemiyoruz arkadaşlar.
“Bir dermokozmetik ürün süreyim, sonra geçecek mi?” diye bunu beklemiyoruz.
Mutlaka hemen dermatoloğa gidiyoruz.
Bizim özel dermoskop dediğimiz cihazlarımız var.
Onlarla muayene edip herhangi bir risk görürsek parça alabiliyoruz, patolojiye gönderebiliyoruz ya da çıkarttırabiliyoruz.
Böylece bazı deri kanserlerini erken tanı koyup yaşam ömrümüzü aynı şekilde devam edebiliyoruz.
Kapanış
Herkese iyi günler diliyorum.
Dinlediğiniz için teşekkür ederim.
Güncel Dermatoloji kanalımıza abone olmayı unutmayın.
Beğenmeyi unutmayın.
İlk 24 saat yorumları mümkün olduğunca cevaplamaya çalışıyorum.
Yorumlarınızı yazabilirsiniz.
Aynı zamanda Dr. Ezgi Özkur Instagram adresinden de günlük cilt bakımı ile ilgili, bazı ürünlerle ilgili ve bazı cilt hastalıkları ile ilgili ara ara paylaşımlar yapıyorum.
Takip edebilirsiniz.
Sağlıkla kalın.
Mutlu haftalar diliyorum.
