Kullandığım Krem Sivilce mi Yapıyor, Yoksa Cildim Kusuyor mu?

Herkese merhabalar. Ben Doktor Ezgi Özkur, dermatoloji uzmanıyım.

Bugünkü videomda “Bu krem bana akne yapıyor mu?” sorusunun cevabını vereceğim.

Bir sürü krem kullanıyor, serum kullanıyor bazı kişiler, bırakıyor: “Bende akne yaptı.”

Ama kusturma diye de bir şey var. Halk arasında kusturma olarak bilinen, işte İngilizcede “purge” olarak geçen o atma, boşaltma dönemini mi yapıyor acaba?

Yoksa bana kötü geldi, bende akne mi yapıyor? İrritasyona bağlı sivilce mi çıkartıyor?

Bunu nasıl anlayabiliriz? Bunların farkı nedir? Onu anlatacağım bu videoda.

Cilt Kusması (Skin Purging) Nedir?

Evet, öncelikle kusmayla başlayalım.

Hangi kremler kusma yapar?

Aslında hepimiz az çok biliyoruz bu konuyu. Asitler yapıyor, retinoidler yapıyor bu kusma dediğimiz durumu en çok.

Ama kusmasıyla, yani purge, boşaltmayla ünlü olan kremler retinoidler aslında.

Retinoidler çünkü güçlü eksfoliyanlar. Cilt yenilenme hızını artırdıkları için yine derinin altındaki o işte kapalı komedonlara, aknelere, oluşacak sivilcelere ve irritasyonu da ilk iki üç hafta çok yaptığı için daha bu atma, kusma dediğimiz şeyi yapan ürünler.

Hangi Retinoid Kremler Cilt Kusması Yapabilir?

Neler bu?

Retinol ürünleri, en sık kusma yapan retinoidler aslında dermatologların reçete ettikleri bu adapalen içeren Differin, retinoik asit içeren Acnelyse veya tazaroten içeren Zorante gibi.

Yine tretinoin içeren Tretin krem veya retinoid kombinasyonu, antibiyotik kombinasyonu olan kremler ilk iki üç hafta bu atma durumunu, kusma durumunu yapabilir.

Bunların etkileri aslında kullanıldığı ikinci, üçüncü haftadan sonra yavaş yavaş başlar.

Hatta retinoidlerin tam etki göstermesi, yine azelaik asitli ürünler için de böyle.

Skinoren, Finacea veya Azelderm gibi dermatologların reçete ettiği ve eczanelerde bulunan ürünler.

Bunların da etkileri yine üçüncü aydan sonra başlıyor. O yüzden düzenli kullanmak gerekiyor.

İşte bunlar yapabiliyor.

Retinoid Kullanırken Tahriş Nasıl Azaltılır?

Yine bu dönemi kolay atlatmak için, bu kusma, boşaltma dönemi veya ilk kullanıldığı zaman yine retinoidlerde, azelaik asitlerde yanma, batma, kızarıklık, soyulma yapabiliyor.

Bu dönemi kolay atlatmak için başlarken işte bir bezelye tanesini geçmeyin diyoruz.

Göz çevresine, ağız çevresine getirmeden iki üç günde bir başlanabilir diyoruz.

Veya hiç tolere edemiyorsanız altına nemlendirici sürüp, üstüne retinoid sürüp, üstüne tekrar nemlendirici sürebilirsiniz.

Buna sandviç tekniği deniyor.

Veya sürüp on beş dakika sonra yıkanabilir deniyor.

Ama nihayetinde tabii ki bizim hem retinollerde hem azelaik asitlerde amacımız her gece düzenli kullanabilmek ve böylece etkilerini gözlemleyebilmek ve etkilerini görebilmek.

AHA ve BHA Asitleri Cilt Kusması Yapar mı?

Tabii ki bunun dışında başka asitler de bu kusturmayı yapabilir.

Yine AHA’lar, glikolik asit, laktik asit ve BHA’lar, salisilik asit ve diğer hafif asitler dahi kusturma dönemini eksfoliasyona bağlı yapabilir.

Ama bu dönemin bir, iki, üç hafta sürmesi bekleniyor. Yani aylarca sürmemeli.

İşte ben görüyorum bazen yorumlarda, “Hocam, üç aydır kullanıyorum, hâlâ akne çıkışı devam ediyor.” diye.

Bu ya akneleri kesmeye yeterli gelmiyordur, bir medikal tedavi arayışına girmeniz gerekiyordur dermatoloğunuzla birlikte ya da bir krem, serum sizi irite ediyor olabilir.

Ne demek irite?

Derinin tahrişine bağlı akne, folikülit gibi problemlerin çıkışını hızlandırıyor olabilir.

İşte burada da ürün değiştirmek gerekiyor.

Yine dermatologlardan yardım alabilirsiniz.

Ürünü kesmeyi deneyebilirsiniz ve cildinizi gözlemleyebilirsiniz.

Hangi Cilt Bakım Ürünlerinden Kusma Beklenmez?

Bu durumda da eksfoliyan asitler ve retinoller dışındaki ürünlerden ve azelaik asit dışında diğer ürünlerin, bir nemlendiricinin kusturma yapmasını aslında beklemiyoruz.

Yüz Temizleme Jelleri Cilt Kusması Yapar mı?

Yine bir yıkama jelinin ve asitsiz bir yıkama jelinin kusturma yapmasını beklemiyoruz.

Bunun dışında ne yine irritasyonu artırabilir?

Hani arada kalabileceğiniz şeyler.

Mesela çok asit kullanıyorsanız acaba asitlere bağlı bir kusma döneminde miyim, yoksa çok asit kullandığım için irritasyona bağlı mı cildim daha kötü oldu diye anlamayabilirsiniz.

Retinoid ve Asit Kullanırken Hangi Cilt Bakım Ürünleri Tercih Edilmeli?

Güçlü retinol, asitler kullanan hastalar için de özellikle önerim beraberinde kullanacağınız ajanları hassas seçmeniz.

Gentle cleanser, yani hassas temizleyiciler, asit içermeyen temizleyiciler.

Tonik bu dönemde önermem mesela bunları deniyorsanız. Çünkü tonikler hem kurutur hem birçoğu asitli tonikler.

Onun dışında nemlendiricinizde yine asit içermeyen, hassas ciltler için olan nemlendiriciler, ince nemlendiriciler.

Tabii ki yağlı ve akneye meyilliyse cildiniz bunlardan seçmeniz hem kremi daha kolay tolere etmenizi sağlar hem de bu yan etkilerini daha az görmenizi sağlar.

O yüzden özellikle retinoidlerin üstüne akşamları bir nemlendirici sürmek ve sabahları hassas ciltler için olan yıkama jellerini kullanmak daha kolay kullanmanızı ve kusma dönemini daha rahat atlatmanızı sağlayacaktır.

Retinoidlerin Etki Göstermesi İçin Cilt Kusması Şart mı?

Şart mı böyle bir şey yapması?

Ben de öyle görüyorum.

“Hocam, bende yanma, batma, soyulma, kusma yapmadı. Acaba bende bu krem işe yaramıyor mu?” diye.

Hayır, şart değil tabii ki. Ne kadar güzel, devam edin kullanmaya.

Üçüncü ayın sonunda etkisi olup olmadığını daha net söyleyebilirsiniz.

Yani cildinizde bu retinoidler için tabii ki bu üç ay meselesi.

Yani üçüncü ayın sonunda etkisini görmeniz bilimsel araştırmalarla saptanmış bir süre.

Retinol ve Retinal Ne Zaman Etki Gösterir?

Bu diğer dermokozmetiklerin içindeki retinoidler, yani retinol, retinal, bunlar için daha da uzun sürebilir.

Onu söylemem gerekiyor.

Bunlar için çünkü tam bir süre belli değil. Bilimsel araştırmaları ve etkisinin görünmeye başlanması ve daha net etki görülmesi sadece üç ay değil, altıncı ayı, hatta daha da uzun olabildiği söyleniyor.

Retinoidlerin Cilt Yenilenmesine ve Kolajen Üretimine Etkileri

Çünkü bunlar hafif retinoid formları.

Biz aslında bu retinoid ailesinin dermokozmetik formlarını daha geleceğe yatırım olarak ve işte cilt yenileme amacıyla kullanıyoruz.

Aynı zamanda tabii ki bunlar cilt yenilerken işte kolajen artışını yine uyarıyor, anti-aging etkileriyle.

O yüzden bunlarda etki daha da uzun sürede görülecektir.

Ama tabii ki bunların kusturma yapma ihtimali de diğer daha güçlü retinoidlere göre…

Çünkü onlar deride dönüşmüyor. Retinoid deride tekrar diğer aktif retinoik asitlere dönüşüyor.

Bu diğer retinoidler, retinoik asit formundakiler, tretinoinler direkt aktif etkisini gösteriyor deride.

Ama retinolün iyi bir yanı deride depo edilebiliyor ve zaman içinde salınımlanabiliyor.

Ama retinoik asitler de etkilerini direkt gösteriyor.

Cilt Kusması Yapan İçerikler ve Kullanım Önerileri

Neyse, uzun lafın kısası, sonuç olarak ne dedik?

Retinoidler, azelaik asit, AHA’lar, BHA’lar, yani eksfoliasyon yapan asitler kusma dönemini yapabilir.

Bu dönemi kolay atlatmak için kombinasyonlar sınırlı tutulmalı, tek tek başlanmalı, rutine de birer birer eklenmeli.

Asitler aynı anda kullanılmamalı.

Ve en önemlisi cilt bakım rutininde bunları kullananların sabırlı olabilmesi, sabredebilmesi.

En az üç ay dedik.

Hyaluronik Asit ve C Vitamini Cilt Kusması Yapar mı?

Evet, hyaluronik asit bir asit. Bu bahsettiğimiz eksfoliyan asitlerden değildir.

Yine C vitamini, askorbik asit olarak ama eksfoliyan bir asit değildir.

Onlardan bunu yapmasını beklemiyoruz açıkçası.

Adı her asit olan eksfoliasyon, yani cilt yenilemeyi hızlandırıcı, cilt soyucu asitlerden olmuyor.

Benzoil Peroksit Cilt Kusması Yapar mı?

Bir de benzoil peroksit, aknede sık kullanılan bir etken madde.

Onun da eksfoliasyon etkileri var.

O da aynı şekilde kusturuyor, kusturma yapabiliyor, aklınızda olsun.

İlk iki üç hafta.

Ama diğer retinollere, azelaik asitlere göre kusturma etkisi daha düşük.

Cilt Kusması ile Ürünün Cildi Tahriş Etmesi Arasındaki Fark

Peki, o zaman sanırım kabaca anladık.

Bir de şöyle bir fark var: Kusturma yapan asitler daha çok zaten aknelenen bölgelerde var olanları şiddetlendirdiği için zaten olan bölgelerde gözüküyor.

Eğer sizin de aknelenmeyen bölgelerinizde akne çıkmaya başlıyorsa ürünlere karşı bu daha çok irritasyon, yani o ürünün size iyi gelmediği, cildinizi irite ettiği anlamına geliyor olabilir de deniyor.

Ayrıca kusturmayla ürünün iyi gelmemesi arasındaki farkı anlamak için bu da güzel bir yöntem.

Nemlendiriciler, Serumlar ve Güneş Kremleri Cilt Kusması Yapar mı?

Onun dışında nemlendiricilerin, asit içermeyen serumların, güneş kremlerinin kusturma yapmasını beklemiyoruz.

Bunlarla ilgili herhangi bir reaksiyon gözlemliyorsanız bu ürün size iyi gelmiyor olabilir.

Milia ve Kapalı Komedon Oluşumunu Artırabilen İçerikler

Yine milialar, işte bu beyaz küçük keratin kistik yapılar, keratin kistleri sık olan kişilerde veya kapalı komedonlar için de lanolin, parafin yağı, petrolatum yağı, petrolatum olan ürünlerin artırabileceği gösterilmiş.

Onlara da dikkat edebilirsiniz.

Vazelin, Milia ve Kapalı Komedon Oluşumu

Normalde vazelin benim sevdiğim bir içerik.

Yine işte kuruluklarda, tahrişlerde cilt bariyerini onarmaya yardımcı ve işte dudaklara, ağız çevresine verdiğim bir ürün.

Ama bu tarz kişilerde, yani bu milialara veya bu kapalı komedonlara yatkın kişilerde bunları artırabileceği gözlenmiş.

O yüzden önermiyorum.

Onlar da bu içeriklere dikkat edebilirler aldıkları ürünlerde.

Akneye Yatkın Ciltlerde Non-Comedogenic Ürün Seçimi

Ve tabii ki akneye meyilli kişilerin aldıkları ürünlerde non-comedogenic, yani gözenekleri tıkamayan, üzerlerinde yazması çok önemli.

Hem güneş kremlerinde hem nemlendiricilerde.

Ve light, özellikle ince dokulu, su bazlı ürünler, hatta jel kıvamında.

Çok şiddetli akne sorunu olanlarda jel kıvamında, jel formunda çok ince dokulu ürünler de var.

Bunları kullanmasını öneririm.

Evet, sanırım benim söyleyeceklerim bu kadar.

Herkese videoyu izlediğiniz için teşekkür ederim.

Sorularınızı, yorumlarınızı alabilirim.

İyi günler dilerim.