Liken planus, vücudun çeşitli bölgelerine yerleşebilen bir cilt hastalığıdır. Ciltte oluşturduğu lezyonlar genellikle kaşıntılı bir döküntüye neden olur. Cilt lezyonlarının gelişiminde sabit bir nokta yoktur. Bu nedenle, zamanla artabilir veya azalabilir. Hastalığın ortalama iyileşme süresi iki yıldır. Bazı hastalarda tekrarlayan ataklar görülebilir. Liken planus iyileştikten sonra ciltte koyu lekeler bırakabilir. Ancak bu lekeler genellikle zamanla kendiliğinden kaybolur. Kaybolmayanlar için dermatoloji uzmanları peeling ve lazer gibi işlemler uygulayabilir.
Liken planusun en yaygın belirtisi, 1 cm’ye kadar ulaşabilen mor, kaşıntılı, küçük kabarık dokulardır. Çok nadir olmakla birlikte, belirli bir bölgede de toplanabilir. Genellikle vücudun farklı bölgelerine yayılır. Bilekler, ayak bilekleri, dirsekler ve baldır bölgesi, belirtilerin en sık görüldüğü bölgeler arasındadır. Yeni lezyonların, cildin kaşındığı veya giysilere sürtündüğü bölgelerde oluşması beklenir. Bu nedenle, hastalar rahat giysiler seçmeli ve ciltlerini rahatsız edici faktörlerden korumalıdır. En yaygın belirtiler arasında lezyonlar üzerinde ince beyaz çizgiler, özellikle geceleri yoğun kaşıntı ve diş etlerinde, dilde veya yanakların iç kısmında beyaz lekeler bulunur. Ayrıca, genital bölgede ağrılı kırmızı lekeler, parlak ve kabarık kümeler, döküntü ve ciltte mor-kırmızı lekeler; yemek yerken ağızda yanma ve batma, tırnaklarda incelme ve soyulma, kafa derisinde şiddetli kaşıntı ve lezyonun oluştuğu bölgelerde saç dökülmesi de gözlemlenir.
Liken planus tanısı koymak için detaylı bir fizik muayene gereklidir. Tanı, deriden alınan küçük bir örnekle konulur. En yaygın lezyonlar mor renkli, düz tepeli şişliklerdir. Hastalık genellikle 40-65 yaş arası kişilerde görülür.
Genellikle steroid kremler kullanılır. Steroid kremler, doktorunuzun önerdiği süre boyunca kullanılmalıdır, çünkü aynı bölgede çok uzun süre kullanıldığında cilt incelmesi, cilt enfeksiyonlarında artış, cilt renginde açılma ve kızarıklık gibi yan etkilere neden olabilir. Çok fazla kullanım ise ciltte beklenmedik hasarlara yol açabilir. Yaygın hastalık durumlarında fototerapi ve sistemik ilaçlar kullanılır. Kortikosteroidler, antihistaminik ilaçlar ve fototerapi yöntemleri bu hastalığın tedavisinde en sık kullanılan yöntemlerdir.
Kortikosteroidler: Liken planus tedavisinde ilk seçenek kortikosteroid krem veya merhem kullanımıdır. Kremler lezyonlarda etkili olmazsa, doktor kortikosteroid hapları veya enjeksiyonları reçete edebilir.
Antihistaminik İlaçlar: Bazı durumlarda liken planus şiddetli kaşıntıya neden olabilir. Cildin kaşınması yeni lezyonların ortaya çıkmasına neden olur. Antihistaminik ilaçlar kaşıntıyı hafifletir ve yeni lezyonların oluşmasını önler.
Fototerapi: Psoralen Ultraviyole A (PUVA) olarak da bilinen fototerapi yöntemi, liken planus lezyonlarının tedavisinde oldukça etkilidir. Bu yöntem, yalnızca cildin üst tabakasına nüfuz eden ultraviyole ışık kullanır.
İşlem sonrası kalmanız gereken süre, Doç. Dr. Ezgi ÖZKUR tarafından belirlenir.
Liken planusun en temel belirtisi kaşıntıdır. Bu nedenle, etkilenen bölgeyi kaşımamalısınız. Tırnakları kısa tutmak gibi basit yöntemler bu konuda yardımcı olacaktır.
Liken planus vücudun herhangi bir yerinde görülebilir. Özellikle kafa derisinde ortaya çıktığında kalıcı saç dökülmesine neden olabilir.
Liken planus tedavisinde genellikle steroid kremler kullanılır. Ancak bu kremler yalnızca doktorunuzun önerdiği süre boyunca kullanılmalıdır. Ayrıca kortikosteroidler, antihistaminik ilaçlar ve fototerapi yöntemleri de kullanılabilir.
Stres, genetik yatkınlık, Hepatit C, bazı diüretik ilaçlar ve bazı antibiyotikler bu hastalığın gelişiminde etkili faktörler olabilir.
